Τακούνια και υγεία ποδιών: Τι ζημιά προκαλούν;

Πώς μπορούν τα τακούνια να επηρεάσουν την υγεία των ποδιών; Ένα τακούνι 5 εκατοστών αυξάνει την πίεση στο μπροστινό μέρος του πέλματος κατά περίπου 57%. Στα 8 εκατοστά, η αύξηση φτάνει το 76%. Με απλά λόγια, όσο πιο ψηλό το τακούνι, τόσο περισσότερο βάρος μετακινείται σε μια μικρή περιοχή του ποδιού που δεν είναι φτιαγμένη να το σηκώνει μόνη της. Από εκεί ξεκινούν σχεδόν όλα: το κάψιμο στο πέλμα, οι κάλοι, τα πονεμένα δάχτυλα και τα ταλαιπωρημένα νύχια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πετάξετε τα τακούνια σας. Σημαίνει ότι το ύψος, το σχήμα και ο χρόνος που τα φοράτε κάνουν τεράστια διαφορά, και ότι υπάρχουν μικρές συνήθειες που μπορείτε να ακολουθήσετε, όπως για παράδειγμα να επιλέξετε χαμηλό ύψος τακουνιού, ή να εναλλάσετε τα ύψη του τακουνιού μέσα στην εβδομάδα, ώστε να μην εμφανιστούν ενοχλήσεις και πόνος.

Παρακάτω θα δούμε τι ακριβώς αλλάζει στο πόδι σας όταν φοράτε τακούνια, ποια προβλήματα εμφανίζονται συχνότερα και πώς να τα προλάβετε.

Τι αλλάζει στο πόδι σας όταν φοράτε τακούνια;

Όταν ανεβαίνει η φτέρνα, το σώμα αλλάζει ισορροπία. Το βάρος που κανονικά μοιράζεται ανάμεσα στη φτέρνα και το πέλμα μετακινείται μπροστά, στα κεφαλάκια των μεταταρσίων, δηλαδή στην περιοχή που λέμε «μπάλα» του ποδιού. Ταυτόχρονα συμβαίνουν τρία ακόμη πράγματα:

• Ο αστράγαλος «κλειδώνει» σε θέση πελματιαίας κάμψης και χάνει μέρος της κινητικότητάς του: Το πόδι πατάει λιγότερο σταθερά και οι μικρές διορθώσεις ισορροπίας γίνονται πιο δύσκολες.
• Η γάμπα και ο Αχίλλειος τένοντας δουλεύουν συνέχεια σε κοντύτερη θέση: Με τα χρόνια προσαρμόζονται σε αυτή τη θέση, κάτι που εξηγεί γιατί κάποιες γυναίκες πονάνε περισσότερο με τα πέδιλα παρά με τις γόβες.
• Το πόδι γλιστράει μπροστά μέσα στο παπούτσι: Όσο πιο απότομη η κλίση, τόσο πιο πολύ σφηνώνουν τα δάχτυλα και τα νύχια στη μύτη.

Αυτή η τρίτη λεπτομέρεια είναι και η πιο επιζήμια. Πολλά από τα προβλήματα που βλέπουμε δεν οφείλονται στο ύψος του τακουνιού καθαυτό, αλλά στο ότι το πόδι πιέζεται σε έναν χώρο μικρότερο από αυτόν που χρειάζεται.

Τι προβλήματα προκαλούν τα τακούνια στα πόδια;

Τα τακούνια στα πόδια μπορούν να προκαλέσουν μια σειρά προβλημάτων, όπως:

Μεταταρσαλγία και κάψιμο στο πέλμα

Είναι το πιο συχνό πρόβλημα που εμφανίζει η χρήση τακουνιών. Η αίσθηση περιγράφεται σαν κάψιμο, σαν να πατάτε σε πέτρες ή σαν να έχει «λιώσει» το μαξιλαράκι κάτω από την μπάλα του ποδιού.

Αυτό συμβαίνει γιατί το λιπώδες μαξιλάρι που προστατεύει τα μετατάρσια δέχεται πολλαπλάσια πίεση για ώρες. Στην αρχή ο πόνος εμφανίζεται μόνο στο τέλος της ημέρας. Αν συνεχιστεί, εμφανίζεται νωρίτερα και παραμένει ακόμη κι όταν βγάλετε τα παπούτσια.

Το κάψιμο συχνά χειροτερεύει τα βράδια που στέκεστε πολύ όρθια, γιατί προστίθεται και η κόπωση από την ορθοστασία.

Κάλοι και σκληρύνσεις

Το δέρμα προστατεύεται από την πίεση με τον μόνο τρόπο που ξέρει: παχαίνει. Έτσι εμφανίζονται οι σκληρύνσεις κάτω από την μπάλα του ποδιού και οι κάλοι πάνω στα δάχτυλα, εκεί που τρίβονται στη μύτη του παπουτσιού.

Το πρόβλημα είναι ότι ο κάλος στη συνέχεια γίνεται ο ίδιος σημείο πίεσης. Πιέζει προς τα μέσα, πονάει, και το δέρμα παχαίνει κι άλλο. Δημιουργείται ένας κύκλος που δεν σπάει με πέτρα και λίμα στο σπίτι, γιατί η αιτία, δηλαδή η κατανομή της πίεσης, παραμένει.

Διαβάστε ακόμη: Τύλοι και Κάλοι: Συμπτώματα, Αιτίες και Θεραπείες

Νεύρωμα Morton

Ανάμεσα στο τρίτο και το τέταρτο δάχτυλο περνάει ένα νεύρο. Όταν τα μετατάρσια συμπιέζονται μεταξύ τους από μια στενή μύτη, το νεύρο ερεθίζεται και με τον καιρό πυκνώνει. Τα συμπτώματα είναι χαρακτηριστικά:

• Κάψιμο ή σουβλιά που ξεκινά από το πέλμα και «τρέχει» προς τα δάχτυλα
• Μούδιασμα στο τρίτο και τέταρτο δάχτυλο
• Η αίσθηση ότι έχει μαζευτεί μια πτυχή κάλτσας μέσα στο παπούτσι
• Ανακούφιση μόλις βγάλετε το παπούτσι και τρίψετε το πέλμα

Εδώ, το σχήμα της μύτης μετράει περισσότερο από το ύψος του τακουνιού. Μια μυτερή γόβα των 5 εκατοστών ενοχλεί πιο πολύ από μια στρογγυλή των 7.

Ονυχοκρύπτωση και μαυρισμένα νύχια

Καθώς το πόδι γλιστράει μπροστά, το μεγάλο δάχτυλο πιέζεται πλάγια από τα τοιχώματα της μύτης. Οι άκρες του νυχιού σπρώχνονται μέσα στο δέρμα και ξεκινάει η ονυχοκρύπτωση, γνωστή και ως «νύχι που μπαίνει μέσα». Πολλές γυναίκες θεωρούν ότι φταίει το πώς έκοψαν τα νύχια τους. Συχνά φταίει το παπούτσι.

Παράλληλα, το νύχι χτυπάει επαναλαμβανόμενα στη μύτη σε κάθε βήμα. Δημιουργείται μικροαιμορραγία κάτω από την ονυχαία πλάκα και το νύχι μαυρίζει. Αν η πίεση συνεχιστεί, μπορεί να ξεκολλήσει από την κοίτη του και να πάχυνθεί καθώς ξαναβγαίνει.

Σημείωση: Αν βγάζετε συστηματικά αιμάτωμα ή μαύρισμα στο ίδιο πάντα δάχτυλο, το παπούτσι σας είναι μικρό κατά μισό νούμερο ή η μύτη του δεν ταιριάζει στο σχήμα του ποδιού σας. Δεν είναι θέμα αντοχής.

Τι ισχύει για το κότσι και την χρήση τακουνιών;

Ίσως έχετε ακούσει πως «τα τακούνια δημιουργούν κότσι». Η πραγματικότητα όμως είναι λίγο διαφορετική.

Ο βλαισός μέγας δάκτυλος, δηλαδή το κότσι, έχει έντονη κληρονομική βάση. Μεγάλες μελέτες σε ενήλικες έδειξαν ότι η προδιάθεση περνάει από γενιά σε γενιά και σχετίζεται με το σχήμα του ποδιού και τη λειτουργία της άρθρωσης, όχι μόνο με τα παπούτσια.

Τι κάνουν λοιπόν τα τακούνια; Επιταχύνουν και επιδεινώνουν μια παραμόρφωση που ήδη υπάρχει ως προδιάθεση. Η μυτερή γόβα σπρώχνει το μεγάλο δάχτυλο προς τα μέσα και η μετατόπιση του βάρους μπροστά φορτώνει την άρθρωση κάθε φορά που πατάτε.

Πρακτικά αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, αν η μητέρα σας έχει κότσι, οι επιλογές παπουτσιών σας μετράνε πολύ περισσότερο από ό,τι σε κάποια χωρίς οικογενειακό ιστορικό. Δεύτερον, αν δεν έχετε προδιάθεση, ένα ζευγάρι γόβες για ένα γάμο δεν πρόκειται να σας δημιουργήσει κότσι από το μηδέν.

Σφυροδακτυλία

Όταν τα δάχτυλα μένουν για ώρες σε λυγισμένη θέση μέσα σε στενή μύτη, οι μύες και οι τένοντες που τα ισιώνουν αποδυναμώνονται. Στην αρχή το δάχτυλο ισιώνει αν το πιέσετε. Με τα χρόνια, σταθεροποιείται λυγισμένο.

Το πρώτο σημάδι δεν είναι το σχήμα του δαχτύλου, αλλά ένας κάλος στην κορυφή του ή στην άκρη του, εκεί που ακουμπάει στο παπούτσι.

Πόνος στη φτέρνα και ερεθισμός στο πίσω μέρος του ποδιού

Το άκαμπτο πίσω τοίχωμα της γόβας τρίβει πάνω στο οστό της πτέρνας. Με την επανάληψη εμφανίζεται ερεθισμός, θυλακίτιδα και σε κάποιες περιπτώσεις ένα σκληρό εξόγκωμα στο πίσω μέρος της φτέρνας.

Ταυτόχρονα, οι σκασμένες φτέρνες είναι πιο συχνές σε όσες φοράνε ανοιχτά πίσω πέδιλα με τακούνι, γιατί το λιπώδες μαξιλάρι της φτέρνας απλώνει πλάγια χωρίς να συγκρατείται.

Διάστρεμμα και αστάθεια

Το ψηλό τακούνι μικραίνει την επιφάνεια στήριξης και ανεβάζει το κέντρο βάρους. Ο χρόνος που μπορείτε να σταθείτε στο ένα πόδι μειώνεται αισθητά και η πιθανότητα να «γυρίσει» ο αστράγαλος αυξάνεται.

Σημείωση: Από τα καταγεγραμμένα ατυχήματα με τακούνια, περίπου τα μισά συμβαίνουν μέσα στο σπίτι, όχι στην έξοδο. Στο σπίτι κινούμαστε πιο γρήγορα και πιο απρόσεκτα, συχνά σε λείο δάπεδο.

Γιατί πονάνε τα πόδια σας με τα flat παπούτσια;

Αν φοράτε τακούνια καθημερινά για χρόνια, η γάμπα και ο Αχίλλειος τένοντας προσαρμόζονται στο νέο δεδομένο. Οι μυϊκές ίνες της γάμπας δουλεύουν συνέχεια σε κοντύτερο μήκος και ο τένοντας γίνεται πιο άκαμπτος. Το σώμα δεν κάνει κάτι λάθος, απλώς προσαρμόζεται σε αυτό που του ζητάτε.

Την ημέρα που θα φορέσετε επίπεδα παπούτσια ή θα περπατήσετε ξυπόλητοι, αυτό το σύστημα τεντώνεται απότομα περισσότερο απ’ όσο έχει συνηθίσει. Το αποτέλεσμα είναι τράβηγμα στη γάμπα, πόνος στη φτέρνα το πρωί ή αίσθηση κόπωσης στην πατούσα.

Η λύση δεν είναι να επιστρέψετε στα τακούνια. Είναι να κατεβείτε σταδιακά:

• Μειώστε το ύψος κατά 1 με 2 εκατοστά κάθε φορά και μείνετε εκεί δύο με τρεις εβδομάδες.
• Κάντε καθημερινά διατάσεις γάμπας, με το γόνατο ίσιο και μετά ελαφρώς λυγισμένο, ώστε να δουλέψουν και οι δύο μύες της γάμπας.
• Μην περάσετε από γόβα 9 εκατοστών σε τελείως επίπεδο πέδιλο μέσα σε μία μέρα. Είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να ξεκινήσει πόνος στη φτέρνα.

Πόσο ψηλό τακούνι είναι «ασφαλές»;

Η πρακτική απάντηση είναι μέχρι 5 εκατοστά για καθημερινή χρήση. Πάνω από αυτό το όριο, η πίεση στο πέλμα, η ένταση στον Αχίλλειο και η αστάθεια του αστραγάλου αυξάνονται δυσανάλογα.

Υπάρχουν όμως δύο πράγματα που αλλάζουν αυτό το νούμερο και σχεδόν κανείς δεν τα υπολογίζει:

1. Η πλατφόρμα μετράει και αφαιρείται: Αυτό που καταπονεί το πόδι δεν είναι το απόλυτο ύψος του τακουνιού, αλλά η κλίση ανάμεσα στη φτέρνα και τα δάχτυλα. Μια γόβα 10 εκατοστών με πλατφόρμα 3 εκατοστών μπροστά συμπεριφέρεται στο πόδι σας σαν τακούνι 7 εκατοστών. Αν αγαπάτε τα ψηλά, η πλατφόρμα είναι ο πιο εύκολος συμβιβασμός.
2. Το ίδιο τακούνι δεν είναι το ίδιο για όλες: Ένα τακούνι 7 εκατοστών σε νούμερο 36 δημιουργεί πιο απότομη κλίση από το ίδιο τακούνι σε νούμερο 41, επειδή η ίδια ανύψωση κατανέμεται σε κοντύτερο πέλμα. Αν φοράτε μικρό νούμερο και αναρωτιέστε γιατί οι φίλες σας αντέχουν τις ίδιες γόβες ενώ εσείς όχι, αυτός είναι συχνά ο λόγος. Δεν είναι θέμα αντοχής, είναι γεωμετρία.

Πώς να φοράτε τακούνια χωρίς να ταλαιπωρείτε τα πόδια σας

Αν θέλετε να φοράτε τακούνια, χωρίς να ταλαιπωρείτε τα πόδια σας, ακολουθήστε τα εξής βήματα:

Δώστε προτεραιότητα στη μύτη, όχι στο τακούνι

Αν πρέπει να επιλέξετε ένα μόνο κριτήριο, επιλέξτε το σχήμα της μύτης. Τα δάχτυλα πρέπει να ακουμπούν στη μύτη φυσικά, χωρίς να στριμώχνονται πλάγια. Μια στρογγυλή ή τετράγωνη μύτη με τακούνι 7 εκατοστών είναι πιο φιλική από μια μυτερή με τακούνι 5.

Τοποθετήστε σωστά το μαξιλαράκι μεταταρσίου

Εδώ γίνεται το πιο συχνό λάθος. Τα περισσότερα ζελέ μαξιλαράκια τοποθετούνται ακριβώς κάτω από την μπάλα του ποδιού, εκεί που πονάει. Έτσι όμως απλώς προσθέτετε υλικό στο σημείο που ήδη δέχεται την πίεση.

Το σωστό είναι το μαξιλαράκι να μπαίνει περίπου 1 εκατοστό πιο πίσω από τα κεφαλάκια των μεταταρσίων, δηλαδή λίγο πιο κοντά στη φτέρνα από εκεί που νιώθετε τον πόνο. Έτσι σηκώνει και ανοίγει τα μετατάρσια, μεταφέροντας το φορτίο πίσω από την επώδυνη περιοχή αντί να το επιβαρύνει.

Λίγα χιλιοστά διαφορά αλλάζουν εντελώς το αποτέλεσμα, και αυτός είναι ο λόγος που πολλές γυναίκες λένε «τα δοκίμασα, δεν κάνουν τίποτα».

Ψωνίζετε παπούτσια το απόγευμα

Τα πόδια πρήζονται μέσα στη μέρα. Ένα ζευγάρι που δοκιμάσατε το πρωί και σας έκανε τέλεια, μπορεί να σας στενεύει στις 8 το βράδυ. Δοκιμάστε πάντα και τα δύο πόδια, γιατί σχεδόν όλοι έχουμε το ένα ελαφρώς μεγαλύτερο, και αγοράστε στο νούμερο του μεγαλύτερου.

Εναλλάσσετε ύψη μέσα στην εβδομάδα

Η βλάβη δεν προκύπτει από τη μία βραδιά. Προκύπτει από την καθημερινή επανάληψη του ίδιου ακριβώς φορτίου στο ίδιο ακριβώς σημείο. Αν αλλάζετε ύψος τακουνιού μέσα στην εβδομάδα, οι δομές του ποδιού δεν φορτίζονται πάντα στα ίδια σημεία και προλαβαίνουν να ανακάμψουν.

Κρατήστε στο γραφείο ένα δεύτερο ζευγάρι χαμηλό και αλλάζετε στη διάρκεια της ημέρας.

Φροντίστε το δέρμα και τα νύχια πριν προλάβουν να πονέσουν

• Κόβετε τα νύχια ίσια, χωρίς να στρογγυλεύετε τις γωνίες.
• Μη σκάβετε τα πλάγια του νυχιού με ψαλίδι. Είναι ο πιο γρήγορος δρόμος προς την ονυχοκρύπτωση.
• Ενυδατώνετε καθημερινά τη φτέρνα και το πέλμα.
• Μην κόβετε μόνες σας κάλους με λεπίδες ή αυτοκόλλητα με σαλικυλικό οξύ.

Χρησιμοποιήστε στήριξη φτιαγμένη για το δικό σας πόδι

Τα μαξιλαράκια του εμπορίου δίνουν προσωρινή ανακούφιση. Αν φοράτε τακούνια για δουλειά, δηλαδή πολλές ώρες, κάθε μέρα, η ουσιαστική λύση είναι να ξέρετε πού ακριβώς συγκεντρώνεται η πίεση στο δικό σας πέλμα και να τη διορθώσετε στοχευμένα.

Αυτό το δείχνει το πελματογράφημα, η ψηφιακή ανάλυση της κατανομής πίεσης. Με βάση αυτό κατασκευάζονται εξατομικευμένοι ορθωτικοί πάτοι, που υπάρχουν και σε λεπτή έκδοση ώστε να χωράνε σε γόβα.

Διαβάστε ακόμη: Εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα: Η λύση για πολύωρη ορθοστασία

Πότε πρέπει να δείτε ποδολόγο

Μην περιμένετε να γίνει το πρόβλημα χρόνιο. Κλείστε ραντεβού αν:

• Ο πόνος στο πέλμα παραμένει και όταν δεν φοράτε τακούνια
• Νιώθετε μούδιασμα, κάψιμο ή σουβλιές προς τα δάχτυλα
• Επανέρχεται ο ίδιος κάλος ή η ίδια σκλήρυνση μετά από κάθε περιποίηση
• Έχετε νύχι που μπαίνει μέσα, κοκκινίλα ή πρήξιμο γύρω από το νύχι
• Μαυρίζει ή ξεκολλάει επανειλημμένα το ίδιο νύχι
• Το μεγάλο δάχτυλο έχει αρχίσει να γέρνει προς τα μέσα
• Έχετε διαβήτη ή προβλήματα κυκλοφορίας του αίματος

Τακούνια και υγεία ποδιών: Η ισορροπία που κάνει τη διαφορά

Τα τακούνια δεν είναι εχθρός. Η καθημερινή, αδιάκοπη χρήση του λάθους παπουτσιού είναι. Ένα λογικό ύψος, μια μύτη που σέβεται το σχήμα των δαχτύλων σας, εναλλαγή μέσα στην εβδομάδα και σωστή στήριξη μπορούν να σας κρατήσουν χωρίς πόνο για χρόνια. Και όταν κάτι έχει ήδη ξεκινήσει, η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι πάντα πιο απλή και πιο ανώδυνη από τη διόρθωση μιας εγκατεστημένης παραμόρφωσης.

Οι εξειδικευμένοι ποδολόγοι του Podology Clinic μπορούν να εκτιμήσουν την κατανομή της πίεσης στα πέλματά σας, να αντιμετωπίσουν κάλους, σκληρύνσεις και προβλήματα νυχιών και να σας προτείνουν εξατομικευμένες λύσεις που ταιριάζουν στα παπούτσια που πραγματικά φοράτε.

Κλείστε online το ραντεβού σας και χαρίστε στα πόδια σας τη φροντίδα που αξίζουν!