Γνωρίζατε ότι τα πόδια είναι από τα πρώτα σημεία του σώματος που επηρεάζει ο σακχαρώδης διαβήτης, συχνά πολύ πριν το καταλάβει κανείς; Πολύ συχνά, η προσοχή δίνεται στη ρύθμιση του σακχάρου, ενώ τα πόδια μένουν στο περιθώριο. Στην πραγματικότητα, όμως, βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή. Ένα μικρό κόψιμο, ένας κάλος ή μια φουσκάλα που σε έναν υγιή οργανισμό θα περνούσαν απαρατήρητα, σε ένα άτομο με διαβήτη μπορούν να εξελιχθούν αθόρυβα σε κάτι πιο σοβαρό.
Η καλή είδηση είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα μπορούν να αποφευχθούν με σωστή, καθημερινή φροντίδα. Παρακάτω, θα δούμε αναλυτικά τι ακριβώς συμβαίνει στα πόδια όταν υπάρχει διαβήτης, πώς να τα φροντίζετε σωστά μέρα με τη μέρα, καθώς και ποια σημάδια δεν πρέπει ποτέ να αγνοήσετε.
Γιατί ο διαβήτης επηρεάζει την υγεία των ποδιών;
Ο διαβήτης επηρεάζει σημαντικά τα κάτω άκρα εξαιτίας δύο βασικών αλλαγών που προκαλεί το υψηλό σάκχαρο με την πάροδο του χρόνου:
- Διαβητική νευροπάθεια (βλάβη στα νεύρα): Μειώνει σταδιακά την αίσθηση στα πόδια. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να τραυματιστεί (π.χ. από στενό παπούτσι, πετραδάκι ή καυτό νερό) χωρίς να νιώσει πόνο.
- Κακή κυκλοφορία του αίματος: Δυσκολεύει τη ροή του αίματος στα κάτω άκρα, με αποτέλεσμα οι πληγές να αργούν να επουλωθούν και να μολύνονται ευκολότερα.
Ο συνδυασμός των δύο αυτών αιτιών είναι που κάνει τη φροντίδα των διαβητικών ποδιών τόσο σημαντική.
Ποια είναι η κατάλληλη περιποίηση ποδιών σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη;
Η καθημερινή φροντίδα των ποδιών δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη ή χρονοβόρα. Ακόμη και λίγες, απλές συνήθειες, αν γίνουν ρουτίνα μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Ελέγχετε τα πόδια σας κάθε βράδυ: Κοιτάξτε προσεκτικά πάνω, κάτω, στη φτέρνα και ανάμεσα στα δάχτυλα για κοκκινίλες, φουσκάλες, κοψίματα ή σκασίματα. Επειδή το πέλμα δεν φαίνεται εύκολα, βοηθάει πολύ να βάλετε έναν καθρέφτη στο πάτωμα ή να ζητήσετε από κάποιον δικό σας να το ελέγξει για εσάς.
- Πλένετε τα πόδια σας με χλιαρό νερό: Επειδή η αίσθηση μπορεί να σας «ξεγελάσει», ελέγχετε τη θερμοκρασία με τον αγκώνα σας (όχι με τα πόδια) ώστε το νερό να είναι χλιαρό και ποτέ καυτό. Στεγνώστε πολύ καλά, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάχτυλα, γιατί η υγρασία στο σημείο εκείνο ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων.
- Ενυδατώνετε το δέρμα: Το ξηρό, σκασμένο δέρμα ανοίγει «πόρτα» στα μικρόβια. Απλώστε ενυδατική κρέμα στο πάνω μέρος και στο πέλμα, αποφεύγοντας όμως την περιοχή ανάμεσα στα δάχτυλα
- Κόβετε τα νύχια με προσοχή: Κόβετε τα νύχια σας ίσια και λιμάρετε ελαφρά τις γωνίες, χωρίς να πηγαίνετε βαθιά μέσα στο δέρμα, για να μην προκληθεί ονυχοκρύπτωση.
- Μην περπατάτε ξυπόλητοι: Ούτε μέσα στο σπίτι, ούτε με λεπτές παντόφλες. Επιπλέον, πριν φορέσετε τα παπούτσια σας, τινάξτε τα. Μπορεί να έχει μπει κάποιο μικρό αντικείμενο που δεν θα το νιώσετε.
Τι θα πρέπει να προσέξετε στο πόδι, έχοντας σακχαρώδη διαβήτη;
Ο σακχαρώδης διαβήτης απαιτεί μια πιο εξειδικευμένη προσέγγιση στη φροντίδα και την περιποίηση των ποδιών. Αυτό συμβαίνει γιατί σε μια τέτοια περίπτωση ο πόνος δεν είναι ο ίδιος σε σχέση με ένα άτομο που δεν αντιμετωπίζει σακχαρώδη διαβήτη. Για παράδειγμα, ένας κάλος, μια φουσκάλα ή ένα μικρό έλκος μπορεί να μην ενοχλούν καθόλου, και έτσι να μένουν χωρίς φροντίδα για μέρες ή εβδομάδες.
Για το λόγο αυτό, μην προσπαθείτε ποτέ να αφαιρέσετε μόνοι σας κάλους με ξυραφάκι, τρίφτη ή χημικά επιθέματα. Σε ένα διαβητικό πόδι, ακόμα κι ένα μικρό τραύμα μπορεί να εξελιχθεί. Αυτή τη δουλειά την αναλαμβάνει με ασφάλεια ο ποδολόγος.
Ποιο είναι το σημάδι ότι έχετε διαβητικό πόδι;
Υπάρχει ένα σημάδι που μπορεί να «προδώσει» ένα πρόβλημα πριν καν φανεί, και αυτό δεν είναι άλλο από τη θερμοκρασία. Πριν εμφανιστεί μια πληγή, η περιοχή που καταπονείται συχνά ζεσταίνεται λίγο περισσότερο από την υπόλοιπη, εξαιτίας της φλεγμονής.
Αν λοιπόν προσέξετε ότι ένα σημείο στο ένα πόδι είναι αισθητά πιο ζεστό από το αντίστοιχο σημείο στο άλλο, χωρίς προφανή λόγο, μην το αγνοήσετε. Ξεκουράστε λίγο το πόδι και επικοινωνήστε με τον γιατρό σας. Είναι ένας απλός, καθημερινός τρόπος να «ακούτε» τα πόδια σας.
Διαβάστε ακόμη: Τι δείχνουν τα νύχια των ποδιών για την υγεία σας;
Τι παπούτσια και κάλτσες να επιλέξετε για ένα διαβητικό πόδι;
Τα σωστά υποδήματα είναι η μισή δουλειά. Προτιμήστε άνετα παπούτσια με στρογγυλή, φαρδιά μύτη, που δεν πιέζουν τα δάχτυλα και δεν γλιστράνε. Αποφύγετε τα πολύ σφιχτά ή τα εντελώς επίπεδα υποδήματα.
Όσον αφορά τις κάλτσες, επιλέγετε βαμβακερά ζευγάρια, χωρίς σφιχτά λάστιχα που αφήνουν σημάδι και, ιδανικά, χωρίς εσωτερικές ραφές που τρίβουν το δέρμα. Ένα καλό ζευγάρι κάλτσες προστατεύει πολύ περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε.
Πότε θα πρέπει να επισκεφθείτε έναν ειδικό για το διαβητικό πόδι;
Μην περιμένετε μια ενόχληση να «περάσει από μόνη της». Επικοινωνήστε σχετικά γρήγορα με τον ποδολόγο ή τον γιατρό σας αν παρατηρήσετε:
- Πληγή, έλκος ή φουσκάλα που δεν κλείνει μέσα σε λίγες ημέρες.
- Έντονη κοκκινίλα, πρήξιμο, ζέστη ή δυσάρεστη οσμή, σημάδια πιθανής λοίμωξης.
- Ξαφνικό πρήξιμο και ζέστη σε ένα πόδι, ακόμα κι αν δεν υπάρχει πληγή.
- Μαύρισμα του δέρματος ή, αντίθετα, πλήρη απώλεια αίσθησης σε μια περιοχή.
Σημείωση: Ακόμα κι αν όλα δείχνουν καλά, ένας τακτικός προληπτικός έλεγχος σε ποδολόγο (τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ή συχνότερα αν σας το συστήσει ο γιατρός σας) βοηθάει να εντοπιστούν έγκαιρα μικρά προβλήματα που εσείς δεν μπορείτε να νιώσετε.
Σακχαρώδης διαβήτης και σωστή φροντίδα ποδιών
Τα πόδια ενός ατόμου με διαβήτη χρειάζονται συνέπεια και λίγη παραπάνω προσοχή. Ο καθημερινός έλεγχος, το σωστό πλύσιμο και στέγνωμα, η ενυδάτωση, τα κατάλληλα παπούτσια και η αποφυγή των «σπιτικών» επεμβάσεων σε κάλους και νύχια είναι αυτά που κρατούν τα μικρά προβλήματα μικρά.
Σε ένα σύγχρονο ποδολογικό κέντρο, ο ειδικός αναλαμβάνει με ασφάλεια ό,τι δεν πρέπει να κάνετε μόνοι σας. Αφαιρεί κάλους και σκληρύνσεις, φροντίζει τα νύχια, εντοπίζει έγκαιρα σημάδια που εσείς δεν νιώθετε και σας καθοδηγεί για τα κατάλληλα υποδήματα. Η πρόληψη είναι πάντα πιο εύκολη και πιο ανώδυνη από τη θεραπεία.
Κλείστε online το ραντεβού σας στο Ποδολογικό Κέντρο Βύρωνα και δώστε στα πόδια σας τη φροντίδα που τους αξίζει.
Συχνές ερωτήσεις για το διαβητικό πόδι και την σωστή φροντίδα του (FAQ)
Ιδανικά κάθε μέρα, κατά προτίμηση το βράδυ. Ένας γρήγορος έλεγχος για πληγές, κοκκινίλες ή φουσκάλες αρκεί για να εντοπίσετε έγκαιρα κάτι που η μειωμένη αίσθηση θα έκρυβε.
Καλύτερα όχι. Τα ξυραφάκια, οι τρίφτες και τα χημικά επιθέματα για κάλους είναι επικίνδυνα στο διαβητικό πόδι, γιατί ένα μικρό τραύμα μπορεί εύκολα να εξελιχθεί. Αφήστε την αφαίρεση κάλων στον ποδολόγο.
Χλιαρό, ποτέ καυτό. Ελέγχετε τη θερμοκρασία με τον αγκώνα σας και όχι με τα πόδια, καθώς η νευροπάθεια μπορεί να μη σας επιτρέψει να καταλάβετε αν το νερό καίει.
Αν έχετε πληγή που δεν κλείνει, σημάδια λοίμωξης (κοκκινίλα, πρήξιμο, ζέστη, οσμή), ξαφνικό πρήξιμο σε ένα πόδι ή μαύρισμα του δέρματος, μην περιμένετε. Ζητήστε βοήθεια αμέσως.
